Jak usunąć lub zmienić dane JDG z GoWork, ALEO i Panoramy Firm?
Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością ujawniania części danych przedsiębiorcy w publicznych rejestrach. W praktyce wiele osób dopiero po czasie zauważa, że informacje dotyczące ich firmy zaczynają pojawiać się również w serwisach prywatnych, takich jak GoWork, ALEO czy Panorama Firm. Dane przedsiębiorcy mogą być tam prezentowane wraz z numerem telefonu, adresem prowadzenia działalności, opiniami użytkowników lub automatycznie pobranymi informacjami z CEIDG. Dla wielu właścicieli JDG staje się to problemem w momencie zmiany profilu działalności, zamknięcia firmy, przeprowadzki albo pojawienia się nieprawdziwych komentarzy wpływających na reputację biznesu. Warto pamiętać, że obecność danych w takich portalach nie zawsze oznacza brak możliwości ich edycji lub usunięcia.
Kluczowe znaczenie ma jednak ustalenie, czy portal przetwarza dane wyłącznie jako kopię publicznych rejestrów, czy też rozszerza je o dodatkowe treści, profile firmowe i indeksację SEO. W praktyce przedsiębiorca prowadzący JDG może domagać się aktualizacji nieaktualnych informacji, ograniczenia widoczności części danych, a w określonych sytuacjach także całkowitego usunięcia profilu firmy. Szczególnie istotne jest to wtedy, gdy działalność została zakończona, adres prywatny przedsiębiorcy stał się publicznie widoczny lub publikowane informacje zaczynają wpływać negatywnie na bezpieczeństwo, prywatność albo relacje biznesowe. Proces usuwania danych z portali katalogowych wygląda jednak inaczej niż wykreślenie wpisu z CEIDG i wymaga indywidualnej analizy konkretnego serwisu.
Dlaczego dane JDG pojawiają się w portalach takich jak GoWork, ALEO i Panorama Firm?
Wielu przedsiębiorców zakłada, że skoro nie zakładali konta w danym portalu, to ich firma nie powinna się tam pojawić. Tymczasem serwisy biznesowe bardzo często automatycznie pobierają dane z publicznych źródeł, przede wszystkim z CEIDG, REGON lub innych rejestrów gospodarczych. Dotyczy to szczególnie jednoosobowych działalności gospodarczych, gdzie nazwa firmy zwykle zawiera imię i nazwisko właściciela. W efekcie profil działalności może zostać utworzony bez aktywnego udziału przedsiębiorcy. Takie portale budują następnie własne podstrony indeksowane w Google, wzbogacając je o dodatkowe informacje, mapy, komentarze użytkowników czy sekcje opinii. Z perspektywy SEO ma to zwiększać widoczność serwisu, ale dla właściciela JDG często oznacza utratę kontroli nad sposobem prezentacji firmy w internecie.
Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy działalność została zawieszona lub zamknięta, a dane nadal są publicznie widoczne. Część przedsiębiorców prowadzi JDG pod adresem domowym, co powoduje, że prywatny adres zamieszkania zaczyna pojawiać się w wynikach wyszukiwania. W praktyce może to prowadzić do niepożądanych kontaktów, utraty prywatności albo prób kierowania korespondencji pod nieaktualny adres. Dodatkowo niektóre serwisy umożliwiają publikowanie opinii lub komentarzy bez realnej weryfikacji użytkownika. W przypadku portali opiniotwórczych przedsiębiorca może zetknąć się z sytuacją, w której przy jego działalności zaczynają pojawiać się anonimowe wpisy sugerujące nierzetelność, problemy z płatnościami albo nieuczciwe praktyki. Nawet jeśli wpisy mają charakter subiektywny, ich obecność wpływa na postrzeganie marki osobistej przedsiębiorcy.
Warto rozróżnić dwie sytuacje. Pierwsza dotyczy zwykłego prezentowania danych pochodzących z rejestrów publicznych. Druga obejmuje przypadki, w których portal tworzy rozbudowany profil firmy, umożliwia publikowanie opinii, dodaje opisy działalności albo monetyzuje ruch wokół konkretnego przedsiębiorcy. To rozróżnienie ma ogromne znaczenie przy ocenie możliwości usunięcia danych. Nie każdy portal ma obowiązek całkowitego wykasowania informacji, ale każdy administrator powinien reagować na zgłoszenia dotyczące danych nieaktualnych, błędnych lub naruszających dobra osobiste. W praktyce skuteczność zgłoszenia zależy od sposobu jego przygotowania. Lakoniczne wiadomości typu „proszę usunąć moją firmę” często pozostają bez efektu, ponieważ portal powołuje się na legalność przetwarzania danych z publicznych rejestrów. Znacznie większe znaczenie mają argumenty dotyczące nieaktualności danych, naruszenia prywatności, wygaśnięcia celu przetwarzania albo bezprawnego rozszerzania informacji poza zakres danych rejestrowych.
Kiedy możliwe jest usunięcie lub edycja danych firmy z katalogów internetowych?
Możliwość usunięcia danych firmy jednoosobowej zależy przede wszystkim od charakteru publikowanych informacji oraz podstawy prawnej ich przetwarzania. Jeżeli portal prezentuje wyłącznie dane pobrane z CEIDG, administrator często wskazuje, że informacje mają charakter publiczny. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca jest całkowicie pozbawiony prawa do ingerencji w sposób prezentacji danych. W praktyce bardzo często możliwe jest przynajmniej ograniczenie widoczności części informacji, aktualizacja danych lub usunięcie dodatkowych treści, które nie pochodzą już bezpośrednio z rejestru państwowego. Dotyczy to między innymi opisów działalności, numerów telefonów, starych adresów, zdjęć, komentarzy czy opinii użytkowników.
Szczególnie istotna jest sytuacja, w której działalność została zakończona. Po wykreśleniu JDG z CEIDG część portali nadal utrzymuje aktywne profile firmy, ponieważ wygenerowane podstrony posiadają wartość SEO i generują ruch z wyszukiwarki. W takim przypadku przedsiębiorca może argumentować, że dalsze przetwarzanie danych nie realizuje już pierwotnego celu informacyjnego, a utrzymywanie profilu prowadzi do rozpowszechniania nieaktualnych informacji. W praktyce duże znaczenie mają także przepisy RODO, zwłaszcza dotyczące prawidłowości danych oraz prawa do żądania ich sprostowania lub usunięcia w określonych przypadkach. Nie każda prośba zakończy się pełnym usunięciem wpisu, jednak dobrze przygotowany wniosek znacząco zwiększa szanse na skuteczną moderację danych.
Osobnym problemem są profile firmowe zawierające opinie użytkowników. Dotyczy to głównie serwisów takich jak GoWork. W praktyce przedsiębiorcy bardzo często próbują usunąć cały profil działalności, podczas gdy realnym źródłem problemu są konkretne wpisy. Jeżeli komentarze zawierają pomówienia, przypisywanie czynów niezgodnych z prawem, sugestie oszustwa albo nieprawdziwe informacje przedstawiane jako fakty, możliwe staje się żądanie ich usunięcia na podstawie naruszenia dóbr osobistych. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma precyzyjne wskazanie fragmentów wpisu, które mają charakter bezprawny. Same emocjonalne stwierdzenia lub ogólne niezadowolenie z opinii zwykle okazują się niewystarczające.
W przypadku katalogów biznesowych, takich jak ALEO czy Panorama Firm, częstym rozwiązaniem jest zgłoszenie potrzeby aktualizacji danych albo ograniczenia ich indeksowania. W praktyce niektóre firmy decydują się również na przejęcie kontroli nad profilem przedsiębiorstwa poprzez jego oficjalną weryfikację i samodzielną edycję informacji. Pozwala to zastąpić nieaktualne dane nowymi informacjami kontaktowymi, usunąć stare numery telefonów albo zmienić opis działalności widoczny w Google. Dla części przedsiębiorców jest to korzystniejsze niż całkowite usuwanie wpisu, ponieważ pozwala odzyskać kontrolę nad widocznością marki w internecie.
Skuteczność działań zależy jednak od jakości przygotowanego zgłoszenia. Portale internetowe coraz częściej automatyzują obsługę takich wniosków, dlatego ogólne wiadomości bywają ignorowane albo kończą się standardową odpowiedzią o legalności przetwarzania danych publicznych. Znacznie większą skuteczność mają zgłoszenia odnoszące się do konkretnych naruszeń, nieaktualności informacji, zagrożeń dla prywatności przedsiębiorcy albo bezprawnego charakteru określonych treści. W praktyce dobrze przygotowany wniosek powinien zawierać dokładny adres URL profilu, wskazanie danych wymagających usunięcia lub korekty oraz uzasadnienie odnoszące się do rzeczywistego celu przetwarzania danych przez portal.
Autor: Mateusz Zalewski, profil na LinkedIn